Plant aardig

[Leestijd 8 min]

Er wordt veel over voeding gesproken en nog vaker wordt er een potje van gemaakt. Het is een tendens dat er meer kookboeken verkocht worden dan romans en als dat al geen schande is dan mag het best gezegd worden dat de meeste van die boeken – al dan niet door bv’s geschreven – alles behalve een degelijk dieet voorschrijven.

We zitten met onze biefstuk-friet cultuur gevangen tussen de illusies van een zogezegde traditionele keuken, die in realiteit piepjong is en ons vooral een hoop chronische ziektes en mentale problemen oplevert, en de invloed van de fast-food en import restaurant keuken met veel allure en hoge kans op verslaving, maar weinig finesse of voedingswaarde.

Het grootste probleem in onze voedingscultuur is het verheerlijken van de decadentie en de onderdanigheid van de gezondheid tegenover de smaak. Laat ons niet vergeten dat we eten om te leven en niet omgekeerd en dat we zonder goed werkend lichaam en een scherpe geest nul komma nul van onze dromen zullen realiseren.

We moeten in eerste instantie begrijpen dat ons lichaam niet één organisme is maar dat we een samenspel zijn van miljoenen cellen en micro-organismen , een micro-kosmos dus, die zichzelf niet regeert maar bestuurd wordt door samenwerking van die groepen bacteriën die signalen naar onze hersenen sturen. De idee dat we dus één smaak of één goesting hebben die samenvalt met onze persoonlijkheid is even absurd als de idee dat wat je grootouders kookten uit noodzaak of schaarste, ook de ‘beste keuken’ is voor deze generatie. In essentie kunnen we ons dieet zelf aanpassen en zal onze smaak en onze voorkeur daarmee veranderen. We kunnen dus zelf kiezen om het gezonder te doen en enkel de eerste periode zal even aanpassen zijn omdat de culturen aan bacteriën zich moeten vervangen.

Ik heb me altijd geinteresseerd in voeding, zelfs als klein kind gebruikte mijn moeder mij als proefkonijn om saus of soep bij te kruiden “omdat haar neus niet zo sterk was als de mijne” en zodra ik een keuken ter beschikking had begon ik al snel eigen gerechten uit de grond te stampen. Dit gebeurde nog letterlijker toen ik de hemel op aarde ontdekte van ‘tuin tot bord’ keuken, letterlijk eten uit de tuin leren bereiden, en vooral plant-based cooking leren beheersen, dankzij de aanwezigheid van een reuze groentetuin of mini boerderij op de plekken waar ik woonde.

Ik weid me op social media vaak genoeg aan het uitleggen en verdedigen van veganisme maar in dit artikel wens ik me even toe te spitsen op plantaardige voeding en het nut en de redenen ervan, waar het te krijgen is en hoe het zelf te maken, zonder in te gaan op details of er een politiek stuk van te maken.

De voorkeur van plantaardige voeding komt eigenlijk gewoon voort uit gezond verstand. Planten groeien overal en hebben vaak weinig aandacht nodig om toch veel voedingsstoffen te produceren. Het eten van de vruchten van een plant is de biologische oplossing voor voortplanting van die plantensoort en het composteren van plant materiaal is de menselijke variant van mestproductie. Het afpellen of uitdunnen van bladeren en zelfs het ‘kwetsen’ van planten zorgt voor hun overleving en succes in het plantenrijk. De idee dat planten eten even gewelddadig is als dierenlijken of hun bijproducten te consumeren, houdt dus ook helemaal geen steek. Maar zoals ik al zei we hoeven ons hier niet in te graven in de veganistische kwestie.

Er zijn een heleboel voordelen verbonden aan plantaardige voeding; ten eerste is het natuurlijk gezond; alle voedingsstoffen (behalve vitamine D dat wordt omgezet uit zonlicht) komen in eerste instantie uit planten. Daarnaast zijn er schadelijke stoffen zoals cholesterol in dierlijke producten die niet voorkomen in planten. (Mensen maken natuurlijk hun eigen cholesterol ook aan.) Daarnaast blijven planten vaak lang vers en eetbaar – mjammie fermentatie – en creëren geen vleesetende of andere kwalijke bacteriën, denk maar aan het corona virus… Er zijn eindeloos veel combinaties mogelijk en alle macro nutriënten komen voor in planten; er zijn zoete planten, vette planten, zet-melige planten, proteïne rijke planten enzovoort.
Planten kunnen vaak zonder verpakking meegenomen worden (denk bananen, appelsienen, wortels,…), kunnen rauw of gekookt gegeten worden en kunnen op allerhande creatieve wijzen tot smaak gebracht worden.

Het beste plantaardige eten haal je gewoon uit je eigen tuin of op de lokale boeren markt. Lokale en seizoensgebonden voeding is aangepast aan onze fysieke noden op dat moment. Aangezien voor mensen die voltijds werken lokale markten niet altijd haalbaar zijn kan je natuurlijk overal elders ook terecht voor groenten en fruit van over heel de wereld. Sommige meer gespecialiseerde producten zoals tempe (een soort vlezige kaas van gefermeenteerde soya bonen) kan je soms goedkoper vinden bij Aziatische winkels.

De beste betaalbare restaurants naar mijn ervaring zijn Wild Project Antwerpen, Hart Antwerpen en Lokaal Gent. Ik eet ook niet zo vaak uit dat ik elk menu van elk plant based plek heb uitgedokterd, maar die kwamen het eerst in me op. Meestal kies ik ervoor om zelf te koken en eet ik dus huis-gemaakte gerechten. Ik koop zo veel mogelijk aan bio en in bulk en dan heb je meteen een maaltijd van hoge kwaliteit zonder veel moeite of afval. Overschotten kunnen (bijna) altijd verwerkt worden in andere gerechten en wat het toch niet red kan gewoon op de compost hoop als avondeten voor wormen en andere bio organismen.

Een eenvoudig ontbijt is bijvoorbeeld havermout. Je kan zelf kiezen hoeveel zaden, noten, (gedroogd) fruit, kruiden, zoetstoffen, plantaardige melk … je toevoegt tijdens of na het koken en je hebt dus de mogelijkheid om je “saaie” ontbijt om te toveren tot een feest als je gehecht bent aan variatie en overdaad. Je kan gesneden haver graan kopen of de gekende havermout (gestoomd en gerold). Bij de eerste optie moet je bijvoorbeeld wel rekening houden met 6u weektijd en langere kooktijd. Ik denk dat mensen vaak deze kleine uitdagingen een barrière laten zijn voor gezonde voeding maar ik geloof ook dat er wel een hoop mensen zijn die liever thuis wat meer ‘prep’ doen en liever wat minder lang aanschuiven aan de kassa in de supermarkt om een of andere brakke pre-cooked meal te kopen.

Als lunch kan je kiezen voor uitgebreiden gekookte maaltijden met rijst of andere granen, gekookte groenten (zoete aardappel, pompoen, prei, broccoli,…) en legumes (linzen, kikker erwten,…). Als je buitenshuis werkt of vertoeft kan een eenvoudigere maaltijd zoals een soep of een salade met brood voldoende zijn. Ik opteer zelf voor de zwaardere maaltijd ‘s middags omdat dit meer in overeenstemming is met het natuurlijke ritme (De zon staat ‘s middags het hoogst.) Je kan ook in zo goed als elke lunch zaak plantaardige opties krijgen de dag van vandaag.

‘S avonds eet ik zelf liever iets licht maar je kan het zo gek niet bedenken of het kan lekker en gezond zijn. Zelfs lasagna’s, pastas, sandwiches, burgers en andere fastfood worden aannemelijk gezond als je het vlees, de eieren en de kaas laat vallen. Laat plantaardig eten absoluut wel geen excuus zijn om overal liters olie of suiker op te kappen of om plots een extreem dieet aan te vatten waarbij je bijvoorbeeld enkel fruit of rauwe groentes eet. Dat heeft niets te maken met plantaardig of niet, dat is gewoon dom omdat je zo te veel riskeert om te weinig caloriën (en dus energie) te hebben en om op lange termijn ook vitamine tekorten op te lopen. Een handige app om je voedings-opname in het oog te houden is cronometer waarin je zelf alles ingeeft wat je eet en de app vertelt je wat je nog te kort komt. Klaar als een klontje.

Waarom wordt een standaard plantaardig dieet nog niet aangeraden en waarom blijven we belastinggeld pompen in een stervende veeteelt? Dat is een goede vraag waar ik enkel op kan antwoorden met een politiek getinte tirade die schuifelt op het randje van samenzwerings-paranoia en dat ga ik u besparen… Laat iedereen gewoon zijn en eet vooral smakelijk, maar denk alstublieft aan uw gezondheid en uw plaats in het groter geheel. De aarde dankt u.

PS: Een kookboek met een heel weekmenu is in aantocht. Waarover later meer.
Steun mijn schrijven over yoga: https://www.patreon.com/AtmapriyaYoga



Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s